Powrót do: IAiU PŁ Zakład Historii

Wiedeń budownictwo socjalne

Pierwotną formą budownictwa socjalnego we Wiedniu były założenia i kamienice realizowane przez samorządne towarzystwa mieszkaniowe, wspierane przez miasto. Zbudowały one m.in. Siedlung am Heuberg 1921-24 oraz Werkbundsiedlung 1930-32. W latach 1920-tych Miasto, zarządzane przez socjaldemokratów, z jednej strony wprowadziło ochronę socjalną najemców mieszkań (Mietenschutzgesetz, 1922 r.), a drugiej samo podjęło program budowy większych założeń mieszkaniowych ("superbloków"), sfinansowany z podatku mieszkaniowego, wprowadzonego w nowej postaci w 1923 r. Zatrudniowo 190 architektów (m.in. Hermanna Aichingera, Huberta Gessnera, Roberta Oerleya, Heinricha Schmida), którzy pracowali nad 379 projektami. Do 1934 r. powstało w ten sposób ok. 65 tysięcy nowych mieszkań i wiele towarzyszących im obiektów publicznych, jak przedszkola, pralnie, biblioteki. Zakupiono też na obrzeżach miasta większe tereny pod budownictwo mieszkaniowe. Wiele osiedli odznacza się wyjątkową ekspresyjną formą architektoniczną albo specyficznym rozplanowaniem, które mimo wielkiej skali zabudowy, nawiązuje zarówno do tradycji miasta-ogrodu, jak i estetyki Camilla Sittego (zieleńce publiczne i półpubliczne, bramy, zamknięcia, dominanty). Najbardziej znane zespoły to George-Washington-Hof z lat 1927-30 i Karl-Marx-Hof z lat 1926-30. Tradycja budownictwa komunalnego jest we Wiedniu żywa do dzisiaj.

Jacek Wesołowski

	III. Bezirk (Landstraße) - Rabenhof. Architekci: Hermann Aichinger, Heinrich Schmid. Osiedle powstało na dawnym terenie wojskowym Krimsky-Kaserne (zaadaptowano ujeżdżalnię na salę gimnastyczną), liczącym ok. 5 ha. Zabudowano ok. 38% obszaru. Osiedle obejmuje 1097 mieszkań i 38 lokali usługowych. Na zdjęciu brama Rabengasse widziana od Kardinal-Nagl-Platz. fot.: © Jacek Wesołowski, 2003
	III. Bezirk (Landstraße) - Rabenhof. Detal obudowy zieleńca przy Rabengasse. fot.: © Jacek Wesołowski, 2003
	III. Bezirk (Landstraße) - Rabenhof. Detal budynku bramnego nad Rabengasse. fot.: © Jacek Wesołowski, 2003
	III. Bezirk (Landstraße) - Rabenhof. Przedszkole na zielonym dziedzińcu przy Rüdengasse. fot.: © Jacek Wesołowski, 2003
	III. Bezirk (Landstraße) - Rabenhof. Po lewej przejście piesze na osi Rüdengasse, po prawej Rabengasse - obie ulice prowadzą do Nagl-Platz. fot.: © Jacek Wesołowski, 2003
	III. Bezirk (Landstraße) - Rabenhof. Chyba każdy kompleks czy budynek komunalny nosi napis fundacyjny - tutaj brzmi on: "Wybudowane przez Gminę Wiedeń ze środków podatku mieszkaniowego w latach 1926 i 1927". fot.: © Jacek Wesołowski, 2003
	III. Bezirk (Landstraße) - Franz-Silberer-Hof przy Kardinal-Nagl-Platz. fot.: © Jacek Wesołowski, 2003
	III. Bezirk (Landstraße) - Franz-Silberer-Hof. Detal od dziedzińca. fot.: © Jacek Wesołowski, 2003
	III. Bezirk (Landstraße) - Franz-Silberer-Hof. Detal od dziedzińca. fot.: © Jacek Wesołowski, 2003
	XVIII. Bezirk (Währing). Kreuzgasse / Paulinengasse. fot.: © Jacek Wesołowski, 2003
	XVIII. Bezirk (Währing). Kreuzgasse / Chamissogasse. Pod jednym z domów kompleksu przebiega tor pętli tramwajowej. fot.: © Jacek Wesołowski, 2003
	XIII. Bezirk (Hietzing). Werkbundsiedlung. fot.: © Jacek Wesołowski, 2003
	XIII. Bezirk (Hietzing). Werkbundsiedlung. fot.: © Jacek Wesołowski, 2003
	XIII. Bezirk (Hietzing). Werkbundsiedlung. fot.: © Jacek Wesołowski, 2003
	III. Bezirk (Landstraße) - Löwengasse. Hundertwasserhaus jest także kamienicą komunalną. fot.: © Jacek Wesołowski, 2003
	XI. Bezirk (Simmering) - Gasometer. Adaptacja zbiorników gazu na centrum wielofunkcyjne obejmuje także mieszkalnictwo komunalne. fot.: © Jacek Wesołowski, 2003

Łącza:

P. Eigner, H. Matis, A. Resch Sozialer Wohnbau in Wien. Eine historische Bestandsaufnahme